جمعه 14 آذر 1399

شهرستان ملایر

دومين شهرستان استان همدان ، با وسعتی حدود 3210 کیلومتر شامل شهرهای: ملایر ،سامن ،ازندریان، جوکار ،زنگنه و 4 بخش مرکزی، سامن ، جوکار و زند و15 دهستان و 221 روستای دارای سکنه می باشد. شهرستان ملایر از شمال به همدان ، از شرق به اراک ، از جنوب به بروجرد و از طرف غرب به شهر های تویسرکان ونهاوند محدود شده است . ارتفاع این شهرستان از سطح دریا 1780 متر و فاصله اش از همدان و تهران به ترتیب 86 و360 کیلومتر است . امتداد رشته کوه الوند از شمال و شمال شرق این شهرستان می گذرد و به کوه های سربند اراک متصل می شود.مرتفع ترین کوه شهرستان قله لشکر در می باشد و کوه معروف یزدگرد با بقایای قلعه یزد گرد ساسانی در جنوب شهر قرار دارد . مهمترین رودخانه ملایر رود حرم آباد است که آب آن فصلی است .پوشش گیاهی شهرستان از نوع استپ کوهپایه ای است . ملایر از نظر آب وهوایی در مرز آب وهوای معتدل کوهستانی وآب و هوای نیمه بیابانی قرار گرفته است زبان اهالی آمیزه ای از لری،کردی و فارسی وپهلوی میانه با لهجه لری و لک می باشد. اقتصاد شهرستان عمدتاً بر پایه کشاورزی استوار است و مهمترین محصولات آن شامل : انگور،جو،گندم،حبوبات و علوفه است . سوغات وصادرات مهم ملایر شامل قالی و گلیم، صنایع مبلمان منبت ،سازهای سنتی ،مروار بافی،خشکبار ،انواع شیره انگور ، عسل ، بادام ،گردو و بخصوص کشمش است که به علت مرغوبیت و وفور آن ،چند کارخانه به تولید و بسته بندی کشمش مشغول می باشند و محصول آن را به کشور های اروپایی و کشور های حوزه خلیج فارس صادر می کنند.

وجه تسمیه ملایر

مورخان در مورد تاریخچه ملایر نظرات مختلفی را ذکر کرده اند که حاکی از آن است که ؛ در زمان مادها در این منطقه با روشن کردن آتش بر روی تپه ها و کوه ها اخبار را به سایر مناطق می رسانده اند و از این رو این منطقه را (مل آگر) به معنی تپه آتش نامیده اند. بعضي ازمحققين اظهار داشته اندكه نام ملاير تركيبي از دو واژه "مال" و"آير" است كه درلهجه كردي و لري واژه "مال" به معني خانه و واژه آير معرف "آگر" است نظر ديگر اين است كه ملاير از واژه "مل" به معني خانه وكلمه "آير" به معني آرياها كه معني خانه و سرزمين آرياها تشكيل مي دهد وجود آتشکده نوشیجان در اطراف ملایر و همچنین روشن کردن آتش بر روی کوهای اطراف ملایردر شب های چهارشنبه سوری و شب عید که بعداز قرن ها هنوز پا برجاست شاید دلیل صحت این نظریه باشد . بنای فعلی این شهر را با حکومت فتحعلی شاه قاجار در سال 1188 شمسی مقارن می دانند که به دست نوه اش حاج سیف الدوله (حاکم وقت ملایر و تویسرکان) آباد گردید از جمله می توان به احداث چند قصر ، باغ ، مسجد و حمام اشاره نمود و به همین دلیل تا قبل از انقراض سلسله قاجاریه آن را دولت آباد می نامیدند. جاذبه های مهم شهرستان عبارتند از : 1- موزه ملایر( عمارت لطفعلیان) 2- دژ- معبد باستانی نوشیجان 3-تپه تاریخی گوراب(جوراب) 4- یخدان میر فتاح 5- باغ تاریخی سیفیه و جنگل مصنوعی میرزا کوچک خان در مجاورت کوه گرمه 6- مسجد تاریخی عاشورا و خیابان عاشورا 7- سکونتگاه باستانی زیر زمینی شهر سامن 8- برج خانقلی سامن 9- برج و مقبره بابا حسین 10- حمام بلور ایمانی 11- مجموعه بازار ملایر 12- زیست گاه حیات وحش لشگر در 13- دریاچه مصنوعی و مجموعه تفریحی سیاحتی کوثر 14-عمارت تاریخی منصوری 15- باغات انگور دره جوزان و ....

   

 

نام آثار نشانی

موزه لطفعلیان شهرستان ملایر

ملایر - خیابان شهید مصطفی خمینی - موزه لطفعلیان

دستکند زیر زمینی سامن

ملایر -بخش سامن دهستان سامن شهر سامن

قلعه وآتشكده نوشيجان

ملایر - بخش جوكار- دهستان حرمرود عليا-روستاي شوشاب

باغ تاریخی سیفیه و جنگل مصنوعی میرزا کوچک خان در مجاورت کوه گرمه

ملاير- انتهاي بلوار پاسداران- پارك سيفيه

یخچال میر فتاح

ملایر خیابان بروجرد

مسجد عاشورا

ملایر - خیابان عاشورا

برج خانقلی سامن

ملایر - شهر سامن- خیابان امام - خیابان فارابی - محله چاله خانقلی – برج خانقلی

برج مقبره بابا حسین

ملایر - بخش سامن - دهستان سفيدكوه - روستاي سياه كمر

حمام بلور

ملایر-ضلع شمالي خ شهيد طلوعي

مجموعه بازار ملایر

ملایر-بازار ملایر

عمارت منصوری

ملایر-خ پارك

پل مروارید

ملایر-پل مروارید

پل زمان آباد

ملایر-بخش جوکار - پل زمان آباد

زیست گاه حیات وحش لشگر در

ملایر- کیلومتر 15 جاده ملایر -اراک